Vô sinh hiếm muộn là gì? Dấu hiệu nhận biết và cách điều trị

Vô sinh hiếm muộn đang trở thành nỗi lo lắng của rất nhiều cặp vợ chồng trẻ tại Việt Nam. Đây là tình trạng khiến nhiều người mong con nhưng chưa thể thực hiện được ước nguyện một cách tự nhiên. Với nhịp sống hiện đại, áp lực công việc và sự thay đổi về độ tuổi sinh con, vô sinh hiếm muộn ngày càng phổ biến và cần được quan tâm sớm.

Vô sinh hiếm muộn là gì?

Theo định nghĩa của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), vô sinh hiếm muộn là tình trạng một cặp vợ chồng sống chung, quan hệ tình dục đều đặn và không áp dụng bất kỳ biện pháp tránh thai nào, nhưng sau 1 năm (đối với người vợ dưới 35 tuổi) hoặc sau 6 tháng (đối với người vợ từ 35 tuổi trở lên) vẫn chưa mang thai tự nhiên.

Khu vực Châu Á – Thái Bình Dương đang ghi nhận tỷ lệ sinh thấp nhất đồng thời tỷ lệ vô sinh hiếm muộn cao nhất thế giới. Xu hướng này tiếp tục tăng khi phụ nữ ngày càng sinh ít con hơn, trì hoãn tuổi sinh hoặc chọn không sinh con.

 

Tại Việt Nam, tỷ lệ sinh đã giảm đều trong hai thập kỷ qua. Theo các nghiên cứu tại 8 tỉnh đại diện cho nhiều vùng sinh thái, hiện có từ 700.000 đến 1 triệu cặp vợ chồng gặp phải tình trạng vô sinh hiếm muộn. Một số thống kê gần đây cho thấy con số này có thể lên đến hơn 1 triệu cặp, với khoảng 50% trường hợp ở độ tuổi dưới 30. Tỷ lệ vô sinh thứ phát (sau khi đã từng mang thai) cũng đang tăng 15-20% mỗi năm và chiếm hơn 50% tổng số ca.

 

Dấu hiệu nhận biết vô sinh hiếm muộn

Vô sinh hiếm muộn thường diễn biến thầm lặng. Nhiều cặp vợ chồng chỉ phát hiện ra vấn đề khi chủ động khám vì mong con nhưng chưa thành công sau thời gian dài. Dưới đây là một số dấu hiệu cảnh báo cần chú ý ở cả hai giới.

 

Dấu hiệu ở nam giới:

• Giảm ham muốn tình dục, gặp khó khăn trong việc cương cứng hoặc giảm hiện tượng cương buổi sáng.
• Tinh hoàn bị sưng đau, xuất hiện cục hoặc búi bất thường.
• Tinh hoàn teo nhỏ hoặc co lại rõ rệt.
• Đạt cực khoái nhưng không xuất tinh hoặc xuất tinh ngược dòng.

Dấu hiệu ở nữ giới:

• Kinh nguyệt không đều về lượng máu và độ dài chu kỳ (quá ít, quá nhiều, chu kỳ quá dài hoặc quá ngắn).
• Mất kinh hoàn toàn (vô kinh).
• Giảm ham muốn tình dục rõ rệt.
• Thay đổi cân nặng đột ngột, tăng hoặc giảm không kiểm soát.
• Rối loạn nội tiết tố dẫn đến da nổi mụn nhiều, tóc rụng nhiều.
• Đau bụng dưới thường xuyên.
• Khí hư ra nhiều kèm theo màu sắc hoặc mùi lạ.

 

Khi xuất hiện các dấu hiệu này, các cặp vợ chồng nên sớm đến gặp bác sĩ chuyên khoa để được kiểm tra kịp thời, tránh để tình trạng kéo dài ảnh hưởng đến cơ hội sinh con.

Nguyên nhân gây vô sinh hiếm muộn

Theo các nghiên cứu, nguyên nhân gây vô sinh hiếm muộn được phân bổ khá cân bằng: khoảng 40% xuất phát từ phía nam giới, 40% từ phía nữ giới, và 20% còn lại do cả hai bên hoặc không xác định được nguyên nhân rõ ràng.

 

Nguyên nhân phổ biến ở nam giới:

• Bất thường về tinh trùng như số lượng ít, chất lượng yếu, khả năng di động kém hoặc hình dạng dị dạng nhiều.
• Các bệnh lý ảnh hưởng đến sinh sản: giãn tĩnh mạch thừng tinh, teo tinh hoàn, tinh hoàn ẩn, u bướu, viêm đường tiết niệu, ung thư, xuất tinh ngược, bệnh celiac hoặc có kháng thể chống tinh trùng.
• Tiền sử phẫu thuật vùng bẹn bìu hoặc thắt ống dẫn tinh.
• Làm việc trong môi trường tiếp xúc thường xuyên với hóa chất độc hại, chất phóng xạ, sóng điện từ hoặc nơi có nhiệt độ cao.
• Lối sống không lành mạnh: hút thuốc lá, uống rượu bia nhiều, sử dụng chất kích thích, chất cấm hoặc ăn nhiều đồ ăn nhanh.

 

Nguyên nhân phổ biến ở nữ giới:

• Bệnh lý tại tử cung: viêm nội mạc tử cung mãn tính, tử cung có vách ngăn, lạc nội mạc tử cung, u xơ tử cung, polyp tử cung, tử cung dị dạng hoặc niêm mạc tử cung quá mỏng.
• Suy buồng trứng sớm.
• Vấn đề ở vòi tử cung: ứ dịch, viêm nhiễm, chít hẹp hoặc từng phẫu thuật cắt bỏ hai vòi tử cung.
• Viêm vùng chậu, nhiễm Chlamydia hoặc các bệnh lây truyền qua đường tình dục như lậu, giang mai.
• Rối loạn nội tiết tố, đặc biệt là tình trạng tăng prolactin máu.

Hiểu rõ nguyên nhân sẽ giúp quá trình điều trị trở nên chính xác và hiệu quả hơn.

Phương pháp chẩn đoán vô sinh hiếm muộn

 

Để đánh giá chính xác tình trạng vô sinh hiếm muộn, cả hai vợ chồng nên cùng đến thăm khám tại các cơ sở chuyên khoa. Bác sĩ sẽ dựa vào tiền sử bệnh, thời gian mong con và chỉ định các xét nghiệm phù hợp.

Chẩn đoán ở nam giới:

 

• Xét nghiệm tinh dịch đồ – đây là xét nghiệm đầu tay quan trọng nhất để đánh giá số lượng, chất lượng và khả năng di động của tinh trùng.
• Xét nghiệm miễn dịch để loại trừ các bệnh lây truyền qua đường tình dục.
• Xét nghiệm nội tiết tố đánh giá chức năng sinh sản.
• Xét nghiệm nước tiểu sau xuất tinh (khi nghi ngờ xuất tinh ngược).
• Xét nghiệm di truyền để phát hiện các bất thường như hội chứng Klinefelter (47XXY), mất đoạn AZF hoặc đột biến gen.
• Xét nghiệm kiểm tra tỷ lệ DNA tinh trùng đứt gãy (nếu trên 30% sẽ làm giảm đáng kể cơ hội mang thai tự nhiên).
• Siêu âm tinh hoàn và siêu âm bụng khi cần thiết.

Chẩn đoán ở nữ giới:

 

• Xét nghiệm AMH để đánh giá dự trữ buồng trứng và dự đoán số lượng trứng còn lại.
• Xét nghiệm miễn dịch sàng lọc HIV, lao, viêm gan B…
• Xét nghiệm Chlamydia để phát hiện nhiễm trùng có thể gây dính ống dẫn trứng.
• Xét nghiệm tuyến giáp vì rối loạn tuyến giáp có thể ảnh hưởng đến thai kỳ.
• Xét nghiệm nội tiết tố FSH, LH, prolactin, progesterone (P4), estrogen (E2).
• Sàng lọc ung thư vú và ung thư cổ tử cung.
• Siêu âm phụ khoa, siêu âm đếm nang thứ cấp để đánh giá buồng trứng.
• Siêu âm theo dõi nang noãn trong chu kỳ kích thích.
• Siêu âm bơm nước buồng tử cung, chụp X-quang tử cung vòi trứng.
• Nội soi buồng tử cung để chẩn đoán trực tiếp.

Việc chẩn đoán toàn diện giúp xác định chính xác nguyên nhân và xây dựng phác đồ điều trị phù hợp nhất.

Cách điều trị vô sinh hiếm muộn hiệu quả hiện nay

 

May mắn thay, vô sinh hiếm muộn hoàn toàn có thể được hỗ trợ điều trị với tỷ lệ thành công cao nhờ sự tiến bộ của y học sinh sản. Phương pháp điều trị sẽ được cá nhân hóa tùy theo nguyên nhân cụ thể của từng cặp đôi.

Phương pháp điều trị cho nam giới:

 

• Phẫu thuật: sửa chữa giãn tĩnh mạch thừng tinh, nối tái tạo ống dẫn tinh, hoặc xử lý vô tinh do bế tắc.
• Điều trị các bệnh lý ảnh hưởng đến chức năng tình dục như rối loạn cương hoặc xuất tinh sớm.
• Sử dụng thuốc và hormone để kích thích tinh hoàn sản xuất tinh trùng tốt hơn, đặc biệt trong trường hợp rối loạn vùng dưới đồi – tuyến yên.
• Điều trị nhiễm trùng đường tiết niệu hoặc cơ quan sinh dục.
• Áp dụng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản: thụ tinh nhân tạo IUI, thụ tinh trong ống nghiệm IVF, bơm tinh trùng vào bào tương noãn ICSI.
• Trữ lạnh tinh trùng để bảo tồn khả năng sinh sản sau này.

Phương pháp điều trị cho nữ giới:

 

• Phẫu thuật: loại bỏ polyp, u xơ tử cung, u nang, giải quyết dính tử cung, vách ngăn hoặc tắc vòi tử cung, ứ dịch.
• Sử dụng thuốc kích thích rụng trứng để điều hòa chu kỳ và cải thiện quá trình phóng noãn khi bị rối loạn nội tiết.
• Các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản: IUI, IVF, ICSI, trưởng thành trứng non IVM.
• Trữ lạnh trứng để bảo tồn khả năng sinh sản, sử dụng trứng hiến tặng hoặc mang thai hộ trong những trường hợp cần thiết.

Tùy theo mức độ nghiêm trọng, một số cặp vợ chồng có thể cần kết hợp nhiều phương pháp. Hiện nay, các kỹ thuật như IVF và ICSI đang mang lại hy vọng lớn với tỷ lệ thành công ngày càng cao tại các trung tâm uy tín.

Vô sinh hiếm muộn không phải là kết thúc của hành trình làm cha mẹ. Với sự tiến bộ của y học, rất nhiều cặp vợ chồng đã thành công trong việc đón con yêu sau khi được hỗ trợ điều trị đúng cách.

Nếu bạn đang gặp khó khăn về vô sinh hiếm muộn, đừng chần chừ mà hãy đến Bệnh viện Đức Phúc để được tư vấn và điều trị kịp thời. Việc phát hiện và can thiệp kịp thời sẽ giúp tăng đáng kể cơ hội mang thai thành công.

 

---

Thông tin liên hệ:

BỆNH VIỆN ĐỨC PHÚC

Hotline tư vấn 24/7: 097 119 5050

121 Ô Đồng Lầm ( Hồ Ba Mẫu ) - Phường Văn Miếu Quốc Tử Giám - Hà Nội

Website: https://benhvienducphuc.com/

Facebook: https://www.facebook.com/benhvienducphuc

Tiktok:https://www.tiktok.com/@ivf.benhvienducphuc

Youtube:https://www.youtube.com/@benhvienhotrosinhsanvanamh8811

Link Zalo: https://zalo.me/1658203187943371400